Aanbod
Basta!
Visie
Het Basta-project werd in het leven geroepen als alternatief voor een plaatsing. Jongeren die op het punt staan geplaatst te worden in een gemeenschapsinstelling of die daar reeds korte tijd geplaatst werden, wordt de kans geboden toch (opnieuw) thuis te verblijven zodat zij niet (verder) achteruit gaan op de levensdomeinen waar het wel nog goed loopt.
De minderjarige en/of zijn naaste omgeving worden gedurende 6 maanden begeleid. Dit onder de vorm van regelmatige (wekelijkse) contacten op kantoor (individueel), bij de jongere thuis (met ouders) of op verplaatsing.
Basis van het project is dat de jongere start met een werkprestatie van 30 uren. Dit moet gezien worden als kans om de jongere beter te leren kennen. Indien mogelijk is het dus wenselijk dat de Basta-begeleider meewerkt.
Doelgroep
Het Basta-project is bedoeld voor minderjarigen vanaf 14 jaar, woonachtig in de gerechtelijke arrondissementen Brussel of Leuven, die een als misdrijf omschreven feit(en) pleegden en daarvoor geplaatst kunnen worden. Plaatsing in een gemeenschapsinstelling komt er niet of wordt vroegtijdig stopgezet omdat de jeugdrechter van mening is dat de jongere beter af is thuis (vb. om zijn school te kunnen behouden, omdat er voldoende steun is thuis, …). Jongeren met een psychiatrische- of verslavingsproblematiek komen niet in aanmerking voor een Basta-begeleiding.
Doelstellingen
Doel van het Basta-project is de jongere, die dreigt geplaatst te worden, thuis te kunnen houden of een jongere, die reeds korte tijd geplaatst werd, opnieuw naar huis te kunnen laten gaan. Door hem/haar gedurende 6 maanden te ondersteunen binnen de verschillende levensdomeinen streven we naar positieve vooruitgang op het vlak van school, thuis, werk, vrijetijd, …. Aan het begin stellen we samen met de jongere en zijn ouders concrete doelstellingen op de verschillende domeinen voorop. We staan hier regelmatig bij stil en gaan na op welke manier er eventueel dient bijgestuurd te worden en wat of wie hierbij kan helpen.
Vorm en inhoud
Het Basta-project is over de jaren heen en als gevolg van de nieuwe wet april 2007 wel wat veranderd. Wat overblijft, is het opleggen van 30u werkprestatie bij beschikking (mogelijks onder de term ‘Basta-project’ en met mogelijkheid tot uitbreiding van het aantal uren later bij vonnis), 3 rondetafelgesprekken aan het begin, het midden en het einde van de begeleiding én wekelijkse contacten met de jongere en/of ouders. Bij jongeren die als gevolg van de gepleegde feiten een slachtoffer maakten, wordt er een aanbod tot herstelbemiddeling gedaan. Indien hier openheid toe is, wordt dit doorgegeven aan de collega’s van het Bemiddelingsburo (Brussel) of BAL (Leuven) die dit verder opvolgen. De Basta-begeleider kan in dit proces een ondersteunende rol opnemen.
Binnen het Basta-project dient er doelgericht gewerkt te worden, niet alleen in het werken met de jongere, maar ook in het betrekken van de rest van het gezin bij de begeleiding. Er dient over gewaakt te worden dat de Basta-begeleiding niet gereduceerd wordt tot een uitgebreid leerproject. Daarom gaan we te rade bij thuisbegeleidingsdiensten, niet met de bedoeling een jarenlange contextuele opleiding in sneltempo te kunnen beheersen, maar wel om voeling te krijgen met een aantal methodieken rond het werken met ouders.
Ouders spreken zich, vooraleer het Basta-project wordt opgelegd, uit over het engagement dat zij gedurende de 6 maanden zullen nemen. Gescheiden ouders, beiden burgerlijk aansprakelijk voor hun zoon of dochter, worden betrokken door een eerste brief met vraag tot contactname te sturen en indien zij het wensen, kunnen zij eveneens een verslag ontvangen van de rondetafelmomenten. Gescheiden ouders waar onderling contact nog mogelijk is, kunnen gevraagd worden eveneens aanwezig te zijn op de rondetafelmomenten.
De jongere, bij voorkeur samen met zijn gezin, dient bij de opstart zelf met voorstellen en doelstellingen naar voren te komen die hij/zij gedurende die 6 maanden wil bereiken. Daarbij dient eveneens nagedacht te worden over de concrete stappen die hiervoor moeten gezet worden en binnen welke termijn. Eventueel kan aan jongere (en ouders) gevraagd worden om zelf op papier te zetten wat de gevolgen zullen zijn indien de vooropgestelde afspraken niet worden nageleefd. De Basta-begeleider heeft hierbij een ondersteunende rol, eerder dan een invullende, en dient erover te waken dat er geen zaken op de lange baan worden geschoven. Om meer gestructureerd te werken, maken we gebruik van een kalender waarin nauwgezet wordt genoteerd welke stappen al dan niet gezet werden. Dit als hulpmiddel om jongere (en/of ouders) sneller aan te spreken op het feit dat zij hun engagementen niet nakomen of om positieve feedback te geven.
Voor elke Basta-begeleiding worden er twee begeleiders aangesteld. Een hoofdbegeleider, die het merendeel van de begeleiding op zich neemt en die te rade kan gaan bij de co-begeleider. Er is regelmatig overleg tussen beide begeleiders over de stand van zaken. De taak van de co-begeleider is na te gaan of de vooropgestelde doelstellingen voldoende opgevolgd worden door de hoofdbegeleider. De co-begeleider maakt eveneens kennis met de jongere en zijn gezin aan het begin van de Bastabegeleiding en leidt de rondetafelgesprekken. Het is dus de verantwoordelijkheid van beide begeleiders dat de Basta-begeleiding voldoende gestructureerd verloopt en dat er kort op de bal wordt gespeeld indien de jongere en/of ouders zich niet aan de gemaakte afspraken houden.
Verwijzingsmodaliteit
Het Basta-project wordt opgelegd bij beschikking (uitzonderlijk bij vonnis) door de jeugdrechters van Brussel of Leuven. Vooraf dient er contact te zijn tussen de jongere en zijn ouders én een Gambas-begeleider teneinde de motivatie bij de verschillende partijen na te gaan. Dit gesprek kan plaatsvinden in de gemeenschapsinstelling, bij de jongere thuis of op de jeugdrechtbank (of uitzonderlijk via telefonisch contact). Ouders moeten openstaan voor het feit dat hun zoon of dochter (opnieuw) naar huis komt en moeten zich engageren om minimaal op de 3 rondetafelgesprekken aanwezig te zijn. Bijkomende contacten met de ouders, naast de rondetafelmomenten, zijn wenselijk.