Aanbod
Vrijwilligers en bemiddeling
In mei 2005 startte de Bemiddelingsdienst Arrondissement Leuven het project ´vrijwilligerswerking´. Dit project kreeg gestalte binnen de bemiddelingspraktijk van minderjarigen. Vele landen kennen reeds een uitgebreide en succesvolle bemiddelingspraktijk. België had tot 2005 nog geen vrijwilligerswerking binnen slachtoffer-daderbemiddeling. In die zin is dit project dan ook een primeur in België.
Concreet betekent dit project dat de bemiddelingen eveneens door vrijwilligers gebeuren. Elke vrijwilliger krijgt een uitgebreide vorming en training alvorens zelf aan de slag te gaan. Verder worden zij permanent ondersteund en gecoacht door de professionele bemiddelaars.
De start en uitbouw van dit project gebeurde in overleg met de partners van de stuurgroep ´herstelrecht en bemiddeling´. De Provincie Vlaams-Brabant leverde gedurende de eerste twee werkingsjaren financiële steun. Momenteel kunnen we met middelen van de Proximus Foundation het project verder uitwerken, evalueren en integreren in onze huidige werking.
Het vrijwilligersproject steunt op drie uitgangspunten.
Ten eerste kunnen vrijwilligers bijdragen in het betrekken van de ruimere samenleving binnen de herstelrechtelijke afhandeling. De vrijwilliger maakt deel uit van die samenleving en komt vanuit deze hoedanigheid in contact met dader en slachtoffer. De vrijwilliger nodigt beide partijen uit om in dialoog te gaan over het conflict en faciliteert deze communicatie. De vrijwilliger treedt echter niet op als vertegenwoordiger van het belang van de samenleving. Een bijkomend voordeel is dat de vrijwilliger zich op een andere wijze positioneert dan een professionele bemiddelaar. De vrijwillige bemiddelaar staat als ´burger´ dichter bij de partijen dan de beroepskracht, waardoor het bemiddelingsaanbod laagdrempeliger wordt. Uit literatuur blijkt immers dat het vertrouwen van mensen in de samenleving versterkt wordt wanneer men merkt dat medeburgers zich vrijwillig inzetten voor de problemen van een ander (H. ZEHR , VORP Volunteer Handbook, Akron: Mennonite Central Committee and MCC U.S., 21-22.).
Op deze wijze wordt gewerkt aan een ruimer maatschappelijk draagvlak en bredere inbedding van bemiddeling.
Ten tweede kan een complementaire werking met vrijwilligers de weg openen naar een veralgemeend kwalitatief hoogstaand bemiddelingsaanbod in alle dossiers die in aanmerking komen voor een bemiddeling. Uit een eerste, beperkt onderzoek van een thesisstudente blijkt reeds dat vrijwilligers vanuit hun positie een kwalitatieve meerwaarde kunnen geven aan een bemiddeling. (lees hierover meer in het jaarverslag 2006)
Ten slotte kunnen vrijwilligers bijdragen tot een grotere bekendheid van bemiddeling en herstelrecht. Vrijwilligers zijn immers mensen uit de samenleving met elk hun eigen familie, vrienden, buurt,... Bijgevolg kunnen zij onrechtstreeks instaan voor de verspreiding van deze methodiek.
Reflecties van een vrijwilliger, na één jaar en half...
Het is nu maart 2007... Anderhalf jaar geleden stortte ik mij in de wereld van bemiddeling als enthousiaste vrijwilliger. Na een opleiding van een half jaar, waarin men ons zowel theoretisch als praktisch probeerde vertrouwd te maken, mochten we in fases zelf aan de slag. Eerst volgden we heel wat gesprekken als observator, daarna mochten we zelf proberen te bemiddelen.
Als ik nu terugkijk op mijn eerste jaar als ´bemiddelaar´, wat zijn dan de eerste dingen waar ik aan denk?
Eerst en vooral het gevoel dat ik had, de eerste keer dat ik buitenging na mijn eerste gesprek dat ik alleen had gedaan... Het voelde echt als een overwinning. Erin gegooid worden is volgend mij de beste manier om het te leren.
Daarna volgden nog vele gesprekken en telkens weer andere ervaringen. Het leuke aan bemiddelen is dat je elke keer weer echt het gevoel hebt dat je jouw ´cliënten´ vooruit geholpen hebt. De mensen zijn u ongelofelijk dankbaar dat je tijd hebt willen maken om naar hun verhaal te luisteren en dat je hen probeert te helpen. Vaak zijn wij, buiten de politie, de eerste "officiëlen" waar ze mee in contact komen inzake de gebeurde feiten. En men is dan altijd gewoon al erg blij dat er informatie komt over wat er gaat gebeuren en wat hen boven het hoofd hangt. Vaak is het ook een geruststelling dat er een aanbod van bemiddeling wordt gedaan en men dus niet meteen naar de rechter moet. Elke keer weer, ook al ben ik misschien wat vermoeid als ik, na mijn dagtaak, nog een bemiddelingsgesprek ga doen, kom ik energiek en enthousiast buiten. Elke keer voel ik mij goed, blij dat ik iets heb kunnen doen voor mijn medemens.
Wat ik ondertussen ook heb geleerd is dat er bij elke zaak, hoe simpel die op het eerste gezicht ook lijkt, wel ergens een ´addertje onder het gras zit´, die toch een zekere complexiteit met zich meebrengt. Een ´simpel´ feit van vandalisme blijkt toch problemen te geven omdat de verdachten niet alle schade hebben toegebracht, maar het slachtoffer wel alle schade op hen wil verhalen. Er blijken in zaken plots andere partijen op te duiken, die echter niet verhoord zijn door de politie en dus ook niet mee in het dossier zijn opgenomen en niet mee kunnen stappen in de bemiddeling. Voor een slachtoffer is dit niet altijd makkelijk om te begrijpen, want op die manier sluit de bemiddeling eigenlijk niet aan bij hun verhaal.
Het blijft altijd verassend en boeiend... Voeg daarbij nog een zeer enthousiaste groep vrijwilligers en professionelen, waarmee het echt klikt, en u begrijpt waarom ik, ondanks mijn soms drukke leven, elke keer weer uitkijk naar de volgende terugkomdag en het volgende gesprek...
Download de visietekst vrijwilligers hier.
Hebt u interesse als vrijwilliger?
De bemiddelingsdienst Arrondissement Leuven (BAL) doet een aanbod van bemiddeling aan dader en slachtoffer betrokken bij strafbare feiten. Sinds drie jaar bemiddelen ook vrijwilligers in strafbare feiten, gepleegd door minderjarigen. Samen met de jongere, zijn ouders en het slachtoffer zoeken we hoe we met deze feiten kunnen omgaan. Via de bemiddelaar kunnen dader en slachtoffer met elkaar in communicatie treden: boodschappen uitwisselen, vragen stellen en samen zoeken hoe de gevolgen of nadelen kunnen hersteld worden. Als neutrale bemiddelaar neem je zelf geen beslissingen maar ondersteun je de betrokken partijen in dit communicatieproces. Het gaat om een vrijwillig aanbod van bemiddeling waarop partijen al dan niet kunnen ingaan op doorverwijzing van het parket.
Sinds 2005 worden eveneens vrijwilligers opgeleid en ingeschakeld als bemiddelaar. De pratijk toont aan dat dit successvol werkt. Tot nu toe is BAL de enige bemiddelingsdienst In Vlaanderen met een vrijwilligerswerking.
Voor meer info kan je terecht bij Kris Mullens, bemiddelingsdienst arrondissement Leuven: 016/21.19.85 of kris.mullens [at] leuven.be.